Почетокот на новата учебна година е период исполнет со возбуда, нови предизвици и очекувања. За децата и младите, септември означува враќање во училишните клупи, средби со другарите, нови предмети и стекнување нови знаења.
Но, почетокот на учебната година е и одлична можност да се потсетиме дека успехот во учењето не зависи само од трудот и времето поминато над книгата. Здравите навики, правилната исхрана, доволното спиење, физичката активност и грижата за менталното здравје имаат значајна улога во правилниот раст и развој на децата.
Исхрана за енергија и концентрација
Правилната и разновидна исхрана му обезбедува на детскиот организам енергија и хранливи материи потребни за раст, развој и учење.
Појадокот е особено важен и не треба да се прескокнува. Добро балансираниот појадок може да помогне детето да има повеќе енергија и подобра концентрација во текот на наставата.
Во исхраната треба да бидат застапени овошје и зеленчук, интегрални житарици, млеко и млечни производи, јајца, риба, месо, мешунки и јаткасти плодови.
Важно е да се ограничи внесувањето на производи со големи количества шеќер, сол и заситени масти, како што се газираните и засладените пијалаци, слатките, грицките и брзата храна.
Водата е најдобар избор
Доволниот внес на течности е важен за правилното функционирање на организмот и одржување на концентрацијата.
Водата треба да биде прв избор за пиење во текот на денот. Засладените пијалаци не треба да бидат секојдневна навика.
Добра навика е детето да носи шише со вода во училиште и редовно да пие вода.
Доволно сон за полесно учење
Децата имаат потреба од доволно и квалитетен сон за нормален раст и развој, но и за подобра концентрација и помнење.
Воспоставувањето редовна рутина за спиење и будење може да помогне детето полесно да се адаптира на училишните обврски.
Пред спиење се препорачува да се избегнува долго користење на мобилни телефони, таблети, компјутери и други електронски уреди.
Движењето е дел од здравјето
Физичката активност е важна за физичкото и психичкото здравје на децата.
Играта, пешачењето, возењето велосипед, спортските активности и времето поминато надвор се одлични начини детето да биде активно.
Важно е физичката активност да биде редовен дел од секојдневието, а не само активност поврзана со часовите по физичко образование.
Помалку време пред екрани
Современата технологија е составен дел од животот на децата, но потребно е да се воспостави здрава рамнотежа помеѓу времето поминато пред екран и другите активности.
Покрај учењето, на децата им е потребно време за игра, физичка активност, дружење, престој во природа и квалитетно време поминато со семејството.
Грижа за менталното здравје
Новата учебна година може да донесе и стрес, страв од неуспех или притисок поврзан со училишните обврски.
Важно е родителите и наставниците да разговараат со децата, да ги слушаат нивните потреби и да им дадат поддршка кога им е потребна.
Детето треба да знае дека грешките се дел од учењето и дека успехот не се мери само преку оценките.
Здравите навики се создаваат секој ден
Здравјето на децата е заедничка одговорност на семејството, училиштето и целата заедница.
Почетокот на учебната година е вистински момент да создадеме или да обновиме добри навики – редовни оброци, доволно вода, квалитетен сон, секојдневно движење, помалку време пред екрани и отворена комуникација со децата.
Нека новата учебна година донесе не само нови знаења и добри оценки, туку и здрави навики кои ќе останат со децата во текот на целиот живот.
ЈЗУ Центар за јавно здравје – Струмица
Д-р Петар Пецев – Специјалист по Социјална медицина и јавно здравје